SPOR MİZAHI · Gerçek haberden esinlenen mizahi yorum.
Fransa Ligue 1'de 9. hafta programı açıklandı ve fikstürde Lorient-Brest eşleşmesi parlıyor. Bu bir Breton derbisi, yani aynı bölgenin iki takımı sahaya çıkacak. Tribünler şimdiden geri sayıma geçti, herkes de aynı şeyi soruyor: Maç ne zaman, saat kaçta ve hangi kanalda yayınlanacak?
Breton derbisi lafı ilk duyuşta insana dev bir meydan savaşı çağrıştırıyor ama işin aslı daha mahalle arası. Aynı ekmekten alıp farklı fırını savunan iki kuzenin bayram kahvaltısındaki atışması gibi bir şey bu. Arada öyle devasa mesafeler yoktur ama sanki iki ayrı gezegenmiş gibi davranırlar. Biri benim denizim daha mavi der, öteki benim rüzgarım daha sert diye cevap verir. Futbol da bu bölgesel kapışmaya bahane olur.
Tribün tarafı zaten başlı başına bir sosyoloji dersi. Lorient tarafı daha çok sabah denize açılıp öğleden sonra maça gelen tayfa gibidir, sesleri martı çığlığına karışır. Brest tarafı ise limanda halat çekmekten elleri nasırlaşmış, tezahüratı bile forsa ritmiyle söyleyen ekip izlenimi verir. İkisi yan yana gelse ortaya Karadeniz düğünüyle Ege sahil barı karışımı bir gürültü çıkar. Kimse tam olarak neye güldüğünü bilmez ama herkes çok ciddidir.
İşin bir de dokuzuncu hafta detayı var ki tam bir ara dönem psikolojisidir. Ligin başı değildir, heyecan tazeliği gitmiştir. Sonu değildir, hesap kitap yapmak için erkendir. Tıpkı ayın dokuzu gibi, maaş yatmış ama çoktan markette buharlaşmış, önümüzde upuzun günler var. Takımlar da öyledir, ne şampiyonluk nutku atabilirsin ne de havlu atabilirsin. Breton derbisi bu boşlukta ilaç gibi gelir, bari kavga edelim de vakit geçsin derler.
Gelelim Türk futbolseverin milli sorusuna, saat kaçta. Fransa'da oynanan her maç bizde ister istemez bir yemek öğününe denk gelir. Ya çayın demlenme anıdır ya da akşam yemeğinde annenin salona seslendiği andır. İnsan maç saatini öğrenirken aslında kendi evinin programını da planlar. Hanım maç kaçta bitiyor, çocuk uyur mu, koltuk kapma savaşı ne zaman başlar. Breton derbisi dediğin böylece taktik tahtasından önce aile takvimine girer.
Hangi kanalda sorusu ise çağımızın en yorucu bilmecesidir. Eskiden tek tuş vardı, şimdi kumandada platform, uygulama, üyelik derken insan kendini pilot gibi hissediyor. Maçı ararken telefon, tablet, televizyon arasında mekik dokursun, sonunda kendini maçtan çok yayın rehberi izlerken bulursun. Lorient-Brest için de durum aynı, soru sanki maçtan daha heyecanlı. Herkes birbirine sorar, bilen bilmeyene hava atar, bilmeyen de biliyormuş gibi yapar.
Aslında bu ne zaman, saat kaçta, hangi kanalda üçlüsü başlı başına bir tribün kültürü oldu. Maçı izleyip izlememek önemli değil, önemli olan o bilgiye ilk sahip olmak. Ofiste, kahvede, halı saha soyunma odasında birisi sorar, diğeri telefonunu çıkarıp sanki federasyonda çalışıyormuş gibi cevap verir. Breton derbisini hiç izlemeyecek adam bile yayın bilgisini ezberler. Ne olur ne olmaz, lazım olur, konu açılır.
Günün sonunda Lorient ile Brest sahaya çıkıp bildiğini oynayacak, biz ise ekran başında bölgesel gurur dersine misafir olacağız. Kimse bize Bretonya'nın en iyi krepçisi kim diye sormayacak ama biz yine de bir taraf tutacağız, çünkü derbi dediğin böyledir. Bir yanda balıkçı romantizmi, öte yanda liman inadıyla doksan dakika geçecek. Siz siz olun, maç saatini bir yere not edin, kumandanın pilini değiştirin ve çekirdeği hazırlayın. Derbi dediğin sahada oynanır ama asıl keyfi yayın bilgisini bulanın evinde çıkar.